Hocąk Text — The Diving Contest
narrated by Jasper Blowsnake
![]() |
![]() |
![]() |
||
| Winnebago III, #1: 109 | Winnebago II, #1: 133 | Winnebago II, #5: 141 |
As is the case with a number of other Radin interlinear MSS, this text is full of abbreviations for common word terminations.
| α | β | γ | ε | ζ | λ | ·נ | ρ | ϕ |
| égi | éja | giži | waxopíni, ésge | -žą | žesge | nunįge | ánąga | hąké |
| υ | ω | Ↄ | ʆ | ⨪, ÷ | / | | | > |
| -regi | žégų | hįc | -že | -nąk | -kdjanéną | -ną | -gają |
In the interlinear text where the translation is missing, it has been supplied whenever possible from the English text of The Road of Life and Death (see Source). Where a missing translation has been supplied from other sources, it is enclosed in brackets, [ ].
Key —
| First Row | "raw" interlinear text from Winnebago III, #1: 109-11 |
| Second Row | the handwritten phonetic text from Winnebago II, #1: 133-135 |
| Third Row | the revised typed version is found at Winnebago II, #5: 141-143 |
| Fourth Row | text in contemporary orthography |
| Fifth Row | English translation based in part on that of The Road of Life and Death |
Winnebago III, #1: 109 = Winnebago II, #1: 133 = Winnebago II, #5: 141 —
| jêê | [ω] | hiyáru[Ↄ]awi[-] | - | wagigấ[-] | mañkánina |
| jĕĕ | jigĕ́ | hiyáruhĭntcàwira | waŋgíją | wagigấra | maŋk‘ánina |
| 4 jεέ | jigε | hiyáruhιntcáwira | wañgíjaⁿ | wagigấra | mañk‘ánina |
| Žeé | žigé | hiyáruhįcáwira | wągížą | wagigára | Mąkánina |
| [This one] | [again] | in possession of great power | a man | [who did it ?] | [Medicine Rite men] |
| dj[ρ´] | himi[⨪]jankiji | jêê | hiyáru[Ↄ]áwi[-] | ’ŭañgí[ζ ] | |
| djánąga | híminąk | jaŋk‘íji | 5 jĕĕ́ | hiyaruhĭntcáwira | waŋgíją |
| djánaⁿga | himinañk | jáñk‘iji | jεέ | hiyaruhιntcáwira | wañgíjaⁿ |
| jánąga | himinąk | žą́kiži, | žee | hiyáruhįcáwira | wągížą |
| the ones that are | [he sat] | [once ?], and | [this one] | in possession of great power | [a man] |
| wajáⁿdjagi | húⁿwaⁿ wakdjéxí[ζ ] | hadjagí | rokốnô | hiranañkik’iⁿ[ʆ] | [ϕ]i[ζ ´] |
| wają́djagi | hųwą́ wakdjĕxíją | hadjagí | rok‘ŏ́nŏ | hiranaŋk‘ik‘į́jĕ. | 6 haŋkĕ́ hiją́ |
| wajáⁿdjagi | huⁿwáⁿ wak‘djεxíjaⁿ | hadjagí | rok‘ɔ́nɔ | hiranάⁿk‘k’ίⁿjε | hañk‘έ hijáⁿ |
| wažąjagi | Hųwą́ Wakjexížą | hajagí, | rokóno | hiraną́kį́že. | Hąkižą́ |
| seer | an Elk Waterspirit | when he had a vision, | [much] | [he thought]. | "Not one |
| yak‘ísgani[>´] | hire[ʆ´] | hi[ζ ´] | kinûp[γ] | hicgế | wajáⁿdja[ʆ] |
| yak‘ísganigadją | hirejĕ́, | hiją́ | k‘inųpgíji. | 7 hicgĕ́ | wają́djajĕ |
| yak‘ísganigadjaⁿ | hirejέ | híjaⁿ | k‘inυⁿpgíji | hicgέ | wajáⁿdjajε |
| yakísganigają | hirežé." | Hížą | kinųpgíži, | hišgé | wažą́jaže |
| not my equal | they are." | One | he had a brother, and | also | he was a seer |
| [γ´] | jêéji | wakdjêxí | wogizogiaⁿ | jêĕádja[ʆ] | |
| giji | jĕéji | wakdjĕxí | wogizógi-ą | jĕĕ | hadjájĕ |
| gjji | jεéji | wak‘djεxí | wogizógi-aⁿ | jεέ | hadjájε |
| giži. | Žeéži | Wakjexí | wogizógią | žeeájaže. | |
| [.] | That one, in any case, | Waterspirit | a real one | [he saw this one.] | |
Winnebago II, #5: 142 —
| xônúdjega | hûⁿwaⁿ | wakdjêxí | hadjádjega | wakínasaⁿ[ʆ] | |
| xŏnúdjega. | 8 hų́wą | wakdjĕxí | hadjádjega | wak‘ína | są́jĕ. |
| xɔnúdjega | hυⁿwaⁿ | wak‘djεxí | hadjádjega | wak‘íwa | sáⁿjε |
| Xonújega | Hųwą | Wakjexí | hajájega, | wakiwasąže. | |
| The younger one | Elk Waterspirit | when he saw, | he was jealous. | ||
| [ε] | wakdjéxi | wogizók | hadjádjega | kúnugá* | higaíre[ʆ] |
| 9 ä́sge | wakdjĕxí | wogízok | hadjádjega | k‘únuga | higaírejĕ |
| ä́sgε | wak‘djεxí | wogízok‘ | hadjádjega | k‘únuga | higaírejε |
| Ésge | Wakjexí | wogízok | hajájega, | Kunuga | higaíreže. |
| [So] | [Waterspirit] | [real] | [when he saw,] | [Kunu] | [he was told.] |
* above this word is written "(xonúga".
Winnebago III, #1: 110 —
| ê | xêdêrére[ʆ] | [γ] | xônúdjega | hoicî́p | warajíⁿtc[ʆ] |
| e | xĕdérerejĕ | gíji. | 10 xŏnúdjega | hoicĭ́p | warajítccĕ, |
| e | xedέrerejε | giji | xɔnúdjega | hoicίp‘ | warajítccε |
| E | xetérereže | giži. | Xonújega | hoišíp | waražícše, |
| He | he was the oldest one | [.] | The younger one | always | he teased him in word, |
| - | k‘oⁿwáñx | ruxúrukícgê* | k‘ôⁿwañγenaⁿ | hoicî́p |
| warujítccĕ | k‘owáŋx | rúxurŭgìcgĕ, | k‘owaŋγéną | hoicĭ́p |
| warujítccε | k‘ɔwáñx | ruxurυgicgε | k‘ɔwáñγεnaⁿ | hoicίp‘ |
| waružícše, | kową́x | rúxurugìšge, | kowąǧéną.† | Hoišíp |
| he teased him in action, | to poison | if he could, | he would poison him. | [Always] |
* the /k/ in this word was written above an original /g/.
† normally, kąwąǧeną.
Winnebago II, #1: 134 —
| jesgĕóroxotc[ʆ]* | higuⁿhína | xêdêdjega | hidjópahi | kikere[ρ´] | ||
| jësgĕ | horŏxŏ́tccĕ. | 11 higųhíṇa | xĕdĕ́djega | hidjá | hop‘áhi | k‘ik‘ére anąga |
| jë́sgε | horɔxótccε | higυⁿhína | xεdέdjega | hidjá | hop‘áhi | k‘ik‘érεάnαñga |
| žesgeóroxocše.† | higųhína | xetéjega | hijópahi‡ | kikéreánąga | ||
| that way he looked upon him. | Finally, | the older one | towards him | he stood himself, and | ||
* /ĕ/ is inserted by a caret.
† < žesge-hóroxoc-še.
‡ < hijá-hopahi.
| wagê[ʆ´] | héna | [ϕ] | hiṇakísgagi | [נ•] | wac’úṇadjénaⁿ |
| wagĕ́jĕ | héna | haŋkĕ́ | hinak‘ísgagi. | 12 nunigĕ́ | wac’uṇádjeną |
| wagεjé | héna | hañk‘έ | hínak‘ísgagi | nunιgέ | wac’uṇádjenaⁿ |
| wagežé, | "Héną | hąké | hínakísgagi | nunigé | waš’unájeną. |
| he said to him, | "Younger brother | not | you are equal to me, | but | you do thus. |
| hi’ûñkdjé[|]* | nicgế́ | ni’û́ñtcá[/] | é[ʆ] | [ε] | ní[ζ ] | tcí[υ] |
| hi’uŋkdjéną | nicgĕ́ | ni’ų́tcakdjănèną | ëjĕ. | 13 ä́sgĕ | niją | tcírĕgi |
| hi’υñk‘djénaⁿ | nicgέ | ni’υⁿtcák‘djanénaⁿ | éjε | ä́sgε | níjaⁿ | tcírεgi |
| Hi’ųkjéną, | nišgé | ni’ųcákdjanéną," | éže. | Ésge | nížą | círegi, |
| We'll do it, | I also | I'll try it," | [he said.] | [So] | a water | as they lived, |
*following this word we have, hi’û́ⁿdjarê.
| ni[β´] | tconí | wa’ûⁿ[ʆ´] | henáⁿdjega | niếdjowaíre[ʆ] | |
| ni-ë́dja | tconi | wa’ųjĕ́ | heną́djega | nιë́dja | howaírejĕ |
| ni-ë́dja | tconi | wa’υⁿjέ | henádjega | nië́dja | howaírejε |
| niéja | coni | wa’ųžé. | Heną́djega | niéjowaíreže. | |
| [by the water] | first | [he did it.] | Héną | he went into the water. | |
| [>´] | hûⁿwaⁿ | wakdjêxí[ζ ] | naⁿdje[ύ] | haγếbmîñk[ʆ´] | |
| gadją. | 14 hųwą́ | wakdjĕxíją | nądjérĕgi | haγĕp | mĭ́ŋkcĕ |
| gadjaⁿ | hυⁿwáⁿ | wak‘djεxíjaⁿ | naⁿdjérεgi | haγεp | mιñkcε |
| Gáją | Hųwą́ Wakdjexížą | nąjéregi | haǧebmįkše. | ||
| [Then] | [an Elk Waterspirit] | in the middle | [it appeared sitting.] | ||
| héną | hûcúrudjîsdí[|] | higê[ʆ´] | [α] | hicgê | kúnuñgá |
| heną | hų́curusdjisdìną | higĕjĕ́. | 15 ä́gi | hicgĕ́ | k‘únuga |
| hénaⁿ | hυⁿcurudjisdínaⁿ | higεjέ | ä́gi | hicgε | k‘únuga |
| "Héną | hųšrurujistíną," | higežé. | Égi | hišge | Kunuga |
| "Héną | you are not equal to me," | [he said.] | Then | [also] | Kunu |
| ’uñ[>´] | ni[β´] | k‘ûⁿwûñk[ʆ´] | [>] | wakdjêxí[ζ ] | naⁿdjé[υ] |
| ’uŋgíji | nι-ë́dja | k‘ųwúŋkcĕ | gadją. | 16 wakdjĕxíją | nądjérĕgi |
| ’υñgíji | ni-ë́ dja | k‘υⁿwυñkcέ | gadjaⁿ | wak‘djεxíjaⁿ | naⁿdjérεgi |
| ’ųgíži | niéja | kųwųkšé. | Gają | Wakjexížą | nąjéregi |
| [he did it, and] | into the water | he dove. | Then | a Waterspirit | in the middle |
| haγếbmîñk[ʆ] | héna | dê[λ´]gê | ronîñgixí[-] | [ϕ]irapérêzᴇni | ||
| haγĕp mĭŋkcĕ | héna | dĕ | jësgĕ́gĕ | ronĭŋgixíra | haŋkĕ́ | hirap‘érĕzĕni |
| haγεbmίñkcε | héna | dε | jë́sgέgε | ronιñgixíra | hañk‘έ | hirap‘érεzεni |
| haǧebmį́kše. | "Héną, | težésgége | ronųgixíra, | hąkirapérezeni," | ||
| [it appeared sitting.] | "Héną, | thus | I forbade you, | you did not know," | ||
| [ρ´] | âⁿdjí[÷][ʆ] | [α] | tcánîgi | xônoⁿnaí[υ] | henó[⨪]a |
| ánąga | ądjínaŋkcĕ. | 17 ä́gi | tcónįgi | xŏnŏṇaínegi | henŏ́nąk‘a |
| ánαⁿga | aⁿdjínαⁿkcε | ä́gi | tcánιⁿgi | xɔnɔⁿṇaíⁿṇegi | henɔ́nαⁿk‘a |
| ánąga | ąjínąkše.* | Égi | cánįgi | xononaį́regi, | Henónąka |
| [he said, and] | he came out. | [Then] | in the fall | when they moved, | [this Héną] |
* for hądjínąkše, the initial /h/ having been lost due to external sandhi.
Winnebago II, #5: 143 —
| [ϕ] | raní[ʆ] | kununga | tcánîñgi[-] | xônốna | kirigí |
| haŋkĕ́ | raníjĕ, | k‘únuga | tcánįgi | xŏnŏ́nąk‘inigì | |
| hañk‘έ | raníjε | k‘unugá | tcánιⁿgi | xɔnɔ́naⁿk‘irigí | |
| hąké | raníže. | Kunugá | cánįgira | xonóna | kirigí, |
| not | he went. | Kunu | the fall | the move | when he returned, |
| hakiriágiγếp[>] | hoxếra | s‘aⁿṇák[ʆ] | jêê | naⁿwaíⁿ[ζ ] | herêrhire[ʆ] | |
| hak‘íni | hagiγĕ́pgadją. | 18 hoxéra | sąṇákcĕ | jĕĕ | nąwaį́ją erĕhíjĕ, | |
| hak‘íri | hagiγέpgadjaⁿ | hoxéra | saⁿṇákcε | jεέ | naⁿwaiⁿjaⁿerehírejε | |
| hakíriagigépgają, | hoxéra | sąnákše. | Žeé | nąwaįžą | herehíreže. | |
| when he came in sight, | his grave* | it was white. | [This one] | a song | they made it. | |
* below these words is written, "(where he was buried)".
Winnebago III, #1: 111 —
| hisûñg[-´] | t’ekáragigi | naⁿwaíⁿ[ζ ] | herehíre[ʆ] | jêê | ê |
| hisúŋgĕra | t’ek‘aragígi | nąwaį́ją | herehírejĕ; | jĕĕ | e |
| hisυñgεra | t’ek‘aragígi | naⁿwaíⁿjaⁿ | herεhírejε | jεέ | e |
| Hisųgera | t’ekaragígi, | nąwaį́žą | herehíreže. | Žeé | e. |
| His younger brother | that he killed, | a song | [they made.] | [This] | it.* |
* the γagᴇnaⁿwaⁿ [ǧagᵉnąwą] (mourning song) goes here, but the original MS places it farther down.
| wiruhintc | hiwi’û́ñkdjawira | wiu[Ↄ´] | hire[ʆ´] | airêjárê |
| wiruhĭ́ntc | hiwi’uŋkdjáwira | wiruhĭ́ntc | hiréjĕ | aírejarĕ |
| wiruhίntc | hiwi’υñkdjáwira | wiruhίntc | hirejέ | airejarε |
| Wiruhį́c | hiwi’ųkdjáwira | wiruhį́c | hirežé, | aírežare. |
| [Life-engendering greeting] | I extend to you, | [life-engendering greeting] | [they are,] | [they say.] |
For the original handwritten interlinear text, see Winnebago III, #1: 109-111. A hand written phonetic text is found at Winnebago II, #1: 133-134, and its revised typed version is found at Winnebago II, #5: 141-143. A loose English translation is found in Paul Radin, The Road of Life and Death: A Ritual Drama of the American Indians. Bollingen Series V (Princeton: Princeton University Press, 1973 [1945]) 140.